Hangi alüminyum alaşımları lazerde kesilir?
Alüminyum sac talebinde en önemli bilgi alaşım ve temper durumudur (ör. 5754 H111, 6082 T6). Kesim açısından alaşımlar birbirine yakın davranır; fakat büküm, kaynak ve yüzey işlemi açısından aralarında ciddi farklar vardır. Bu yüzden parçanın kesimden sonra ne olacağını bilmek, doğru alaşım önerisinin ön koşuludur.
| Alaşım | Seri / karakter | Bükülebilirlik | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| 1050 | Saf alüminyum, yumuşak | Çok iyi | Isı iletim parçaları, dekoratif ve kimyasal ortam |
| 3003 / 3105 | Mn'li, orta dayanım | İyi | Kaplama sacı, havalandırma ve iklimlendirme parçaları |
| 5754 | Mg'li, korozyona dayanıklı | İyi | Kapak, muhafaza, araç üstyapı, tank parçaları |
| 5083 | Yüksek Mg, deniz ortamı | Orta | Gemi, kalıp altlığı, taşıyıcı plakalar |
| 6061 / 6082 (T6) | Isıl işlemli, yüksek dayanım | Sınırlı (dar radyüste çatlar) | Makine plakası, fikstür, taşıyıcı parça |
Bükülebilirlik değerlendirmesi temper durumuna ve iç radyüse göre değişir; tablo genel eğilimi gösterir.
Alüminyum gibi yansıtıcı metaller fiber lazerde nasıl kesilir?
Alüminyum, lazer ışınının büyük kısmını yansıtan ve ısıyı çok hızlı ileten bir malzemedir. Eski nesil CO₂ lazerlerde bu durum ciddi bir sınırdı. Fiber lazerin yaklaşık 1 µm dalga boyu alüminyumda daha iyi emilir; bu sayede alüminyum bugün fiber lazerde düzenli olarak kesilen bir malzemedir.
Yine de kesim kendiliğinden kolay değildir. Özellikle delme anında geri yansıma riski vardır, odak konumu ve gaz basıncı dar bir pencerede tutulmalıdır. Isı hızla dağıldığı için aynı kalınlıktaki çeliğe göre daha fazla güç gerekir. 20 kW güç kalın alüminyumda bu açığı kapatmaya yardımcı olur, ancak her alaşım ve kalınlık için parametre ayrıca doğrulanır.
Alüminyum lazer kesimde hangi gaz kullanılır?
Alüminyumda tipik tercih azottur. Azot erimiş metali uzaklaştırırken kenarın oksitlenmesini ve yanmasını önler. İnce saclarda basınçlı hava ekonomik bir seçenektir; kenar biraz daha mat olur ve alt yüzeyde çapak eğilimi artabilir. Oksijen alüminyumda genellikle tercih edilmez, çünkü pürüzlü ve oksitli bir kenar bırakır.
Alüminyumun en belirgin kesim kusuru alt kenarda yapışan çapaktır. Kalınlık arttıkça bu eğilim artar. Görünür veya montajda temas edecek kenarlarda çapak alma ihtiyacını teklif talebinde belirtirseniz, iş planı buna göre yapılır.
| Kalınlık bandı (mm) | Tipik gaz | Kenar notu |
|---|---|---|
| 1–3 | Hava veya azot | Temiz kenar, yüksek hız; ince sacda ısıl dalgalanma kontrolü |
| 3–10 | Azot (hava da mümkün) | Alt kenarda hafif çapak olasılığı |
| 10–20 | Azot | Belirgin kesim çizgileri, çapak eğilimi artar |
| 20–30 | Azot | Düşük hız, kenar pürüzlülüğü artar; numune ile değerlendirilir |
Değerler garanti değildir; kenar beklentisi ve alaşım her iş için ayrıca değerlendirilir.
Alüminyum parçalar için tasarım önerileri
- Minimum delik çapı: Genel kural olarak kalınlıktan küçük olmamalıdır; 10 mm üzerinde daha büyük oran tercih edilmelidir.
- Köprü ve kenar mesafesi: En az bir kalınlık; alüminyum ısıyı hızlı ilettiği için çok dar köprülerde kenar erimesi görülebilir.
- Koruyucu folyo: Görünür yüzeyli sacda folyolu tarafı çizimde belirtin.
- Eloksal yapılacak parçalar: Kesim kenarı eloksal sonrası yüzeyden farklı tonda görünebilir; eloksal işlemi çözüm ortaklarımız aracılığıyla, kapsamı teklifte belirtilerek sağlanır.
- Ağırlık hesabı: Alüminyumun yoğunluğu çeliğin yaklaşık üçte biridir (≈ 2,7 kg/dm³); hızlı hesap için sac kalınlık ve ağırlık tablosu kullanılabilir.
Alüminyum sac bükülecekse hangi alaşım seçilmeli?
Bükümlü kapak, muhafaza ve kutu parçalarında 5754 gibi 5xxx serisi alaşımlar genellikle güvenli seçimdir. 6061 ve 6082 T6 temperde yüksek dayanım sunar, ancak dar iç radyüste dış yüzeyde çatlama riski taşır; bu alaşımlarda daha geniş radyüs ve haddeleme yönüne dik büküm önerilir.
Alüminyumda büküm kuvveti aynı kalınlıktaki yumuşak çeliğe göre düşüktür, fakat yüzey izi riski yüksektir. Bükümlü alüminyum parçalarda kesim ve bükümü birlikte planlamak için CNC abkant büküm ve sac büküm tasarım kuralları sayfalarına göz atın.
Parça bükülecekse alaşım ve temperi çizimde mutlaka yazın. 6082 T6 ile 5754 H111 aynı çizimde bambaşka sonuç verebilir.
Tipik uygulamalar
- Makine kapakları ve hafif koruyucu paneller
- Elektronik ve otomasyon kutusu parçaları, montaj plakaları
- Araç üstyapı ve taşıma ekipmanı sacları
- Fikstür, aparat ve taşıyıcı plakalar (6082, 5083)
- Isı dağıtıcı ve iletken plakalar (1050)
Sık sorulan sorular
Alüminyum lazerle kesilir mi, plazma mı daha uygun?
Fiber lazer alüminyumu düzenli olarak keser ve özellikle ince ve orta kalınlıkta plazmaya göre daha dar kesik ve daha hassas kontur verir. Çok kalın alüminyumda kenar kalitesi ve maliyet karşılaştırması iş bazında yapılmalıdır. Yöntem farkları için lazer, plazma ve su jeti karşılaştırmamıza bakabilirsiniz.
Alüminyum kesiminde kenarda neden çapak kalır?
Erimiş alüminyum akışkandır ve hızla katılaşarak alt kenara yapışma eğilimi gösterir. Gaz basıncı, odak ve hız ayarıyla azaltılır, ancak kalın levhalarda tamamen ortadan kalkmayabilir. Kritik kenarlarda çapak alma ihtiyacını teklif talebinde belirtin.
6082 T6 levhayı kesip bükebilir miyim?
Kesim sorun değildir; büküm ise dikkat ister. T6 temperde dar radyüste çatlama riski yüksektir. Daha geniş iç radyüs, haddeleme yönüne dik büküm veya bükülebilirliği daha yüksek bir alaşım seçimi değerlendirilmelidir.
Alüminyum sacın folyosu kesimden önce sökülmeli mi?
Genellikle hayır; folyo yüzeyi kesim ve taşıma sırasında korur. Folyolu yüzün hangi tarafta olduğunu bilmemiz yeterlidir. Folyonun türüne göre kenarda hafif kabarma olabilir.
Kesimden sonra eloksal yaptırılabilir mi?
Evet, lazerle kesilmiş alüminyum parçalar eloksal yapılabilir. Kesim kenarı yüzeyden farklı bir tonda görünebilir. Eloksal tesisimizde yapılmaz; gerekirse çözüm ortaklarımız aracılığıyla, teklifte ayrıca belirtilerek sağlanır.
